Kürtçe Müzik

Van Kürtleri

01 Haziran 2020 79 views 0

Van’ın  tarihi MÖ 7000 yıllarına kadar uzanır.Van ismi için yaygın görüş Urartular’ın şehir için kullandıkları “Viane” ve “Biane” kelimelerinden türemiş olduğudur.Van farklı kültürlerin birada yaşadığı bir şehirdir.

Van’ın Etnik Nüfusu

2019 yılında nüfusu 1.136.757 olarak açıklanan Van’ın %85’i Kürt %10’u Türk(Azeriler) geriye kalanlar ise (Arap Laz,Kırgız, vs.) Van’da ezici çoğunluğu Kürtler oluşturmaktadır.Bunun yanı sıra yerli Türk(Azeriler dahil) ve Arap nüfusu da vardır.Ama Türk ve Arap nüfusu bazı internet sitelerinde yer aldığı gibi abartılı değildir.Bazı Kırgız ve Karadeniz bölgesinden göç ettirilen az da olsa Laz ve Pomak Van’a göç  ettirilmişlerdir.

Türk nüfusu daha çok Van merkez, Erçiş ve Edremit’te yoğunlaşmıştır.

Gazeteci olan Fatih Altaylı Vanlı Türktür.Van merkeze bağlı Bakraçlı köyündendir.

Van’ın Nesi Meşhur

Van’ın Kedisi, otlu peyniri ve kahvaltısıyla meşhurdur.

GEZİLEBİLECEK YERLER:
Van Kalesi, Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü, Akdamar Adası ve Kilisesi, Van Müzesi, Van Kedi Evi, Muradiye Şelalesi, Şeytan Köprüsü, Hoşap Kalesi, Ayanıs Sahili.

Bahçesaray Kürtleri

Kürtçe ismi Miks olan Bahçesaray’ın nüfusu 14.701(2019)olarak açıklanmıştır.Bahçesaray’ın tamamına yakını Kürtlerden oluşmaktadır.
Ünlü Kürt şair Feqiyê Teyran Bahçesaray’a bağlı Kartal köyünde doğmuştur.

Van Bahçesaray yolu

Van Bahçesaray yolu

 

Başkale Kürtleri

48.838 toplam nüfusa sahip olan Başkale’nin Kürtçe ismi Elbak’tır. Birkaç Azeri(Küresünniler) köyü haricinde çoğunluğu Kürt’tür.

Azeri köyleri:Eşmepınar,Yanal,Kaşkol

başkale traventerleri

Van Başkale Travertenleri

Çaldıran Kürtleri

En düşük sıcaklıkların ölçüldüğü Çaldıran’ın 2019 yılında nüfusu 62.530 olarak açıklanmıştır.İlçenin %90’ı Kürtlerden geri kalanı ise Küresünni Azerilerden oluşmaktadır.

Çatak Kürtleri

Kürtçe ismi Şax olan Çatak’ın nüfusu 20.592’dir.Nüfusun tamamına yakını Kürtlerden oluşmaktadır.

Edremit Kürtleri

Kürtçe ismi Artemêtan olan Edremit’in nüfusu 127.505 olarak açıklanmıştır.Erciş’ten sonra ikinci büyük ilçe olan Edremit’teki nüfusun %80‘i Kürtlerden oluşmaktadır.Geri kalan ise çoğunluğu Balkan göçmeni Türkler,az sayıda Pomak ve Azerilerdir.

Erciş Kürtleri

Van’ın merkez ilçeler haricinde en büyük ilçesi olan Erciş’in Kürtçe ismi Erdîş’tir.Nüfusu 175.108 olan Erciş’in %70’i Kürt ,%21’i Azeri  %7’sı yerli Türk, %2 civarında ise Kırgız bulunmaktadır.

Erciş Kırgızları

Kürtlerin kanayan yarası olan Erciş’te 1930 yılında büyük bir katliama uğrayan Kürt köylerinden yaklaşık 44 köy tamamen imha edilir.Hamile Kürt kadınlarının karınları deşildiği büyük trajedi olan Zilan katliamında 15 bin Kürt katledilmiştir.”Zilan deresi ağzına kadar ceset dolu” manşetleri atan dönemin Türk gazetesi olan Cumhuriyet adeta bunu kahramanlık gibi lanse etmişti.

Yıllarca katliamın yapıldığı bölgeye kimse sokulmadı.Taa ki 1982 yılına kadar..

1982 yılında Afganistan’dan Pakistan’a göçe eden 1150 Kırgız Erciş’teki Zilan bölgesine yerleştirilir.Köyün ismi Kırgızların isteği üzerine Ulupamir konulur.Kırgız’lara koruculuğun teklif edilmesiyle devlet tarafından silah verilir.Buna karşılık olarak da devlet imkanları Kırgızlara sonuna kadar açılır.Öyle ki köyde konutlar inşaa edilri,okul ve sağlık ocağı hizmeti götürülür.

Türk medyasında Erciş’e yerleşen Kırgızlarla ilgili çok acıklı haberleri duyarsanız ama olayın arka planı olan Zilan katliamı hiçbir zaman dile getirilmez..

Kürtlerin katledildiği bölgeye Ulupamir’e yerleştirilen Kırgızlar ile bölge halkı aradan yıllar geçmesine rağmen birbirlerine mesafeli durmaktadır.

Erçiş genelinde yaklaşık 4 bin Kırgız yaşamaktadır.

Gevaş Kürtleri

Kürtçe ismi Westan olan Gevaş’ın nüfusu 28.235’tir.Nüfusun tamamına yakını Kürtlerden oluşmaktadır.

Gürpınar Kürtleri

Kürtçe ismi Payizava olan Gürpınar 2019 verilerine göre 34.393 olarak açıklanmıştır.İlçenin tamamına yakına Kürtlerden oluşmaktadır.

Muradiye Kürtleri

Kürtçe ismi Bêgir olan Muradiye ilçesinin tamamına yakını Kürtlerden oluşmaktadır.2019 sayımına göre 50.206 olarak açıklanmıştır.

Özalp Kürtleri

Kürtçe ismi Qelqeliya olan Özalp’ın toplam nüfusu 65.296’dır.Nüfusun çoğunluğu Kürt olmakla beraber az sayıda Azeri ve Laz nüfusu  vardır.

YeniDönerdere köyü Trabzon’dan göç etmişler

AşağıTulgalı köyü ise Azeri köyüdür.

Saray İlçesi Kürtleri

İlçenin nüfusu 20.498’dir. İlçenin genelini Kürt nüfus oluşturur.Bazı Bulgaristan göçmeni Türkler,Azeriler ve Pomaklarda da vardır.

Değirmigöl, Muğlalı Olayı veya 33 Kurşun olayının gerçekleştiği köydür. Olayda 1943 yılının temmuz ayında 33 kişinin hayvan kaçakçılığı iddiası ve 3. Ordu komutanı Orgeneral Mustafa Muğlalı’nın emriyle yargısız olarak kurşuna dizilmesi ve 32’sinin ölümü, birinin kaçması ile sonuçlanan olay.

BENZER KONULAR
YORUM YAZ